De ‘lui oog’-mythe

Wat is amblyopie, beter gekend als lui oog?

Amblyopia, amblyopie of een lui oog is een afwijking van het oog. Deze wordt gekenmerkt door verminderd of wazig zicht in een van de ogen. Het oog is overigens op zich meestal volkomen gezond en normaal, maar er bestaat meestal een brekingsafwijking (scheel zien of strabisme) al op zeer jonge leeftijd. Hierdoor krijgen de hersenen in de vroege jeugd geen scherp beeld aangeboden en ontwikkelt zich de hersenfunctie van het zien onvoldoende.Amblyopie komt voor bij 2.5 procent van de bevolking en veroorzaakt meer monoculaire blindheid binnen de leeftijdsgroep onder 40 dan alle andere oogziekten tezamen. Monoculaire blindheid betekent simpelweg blindheid in één oog. Dit is dus een niet te verwaarlozen aandoening. Ikzelf werd op mijn derde gediagnosticeerd met een lui linkeroog.

Gangbare opvattingen over deze aandoening

Vele artsen beschouwen deze oogaandoening onbehandelbaar nadat de patiënt de kritieke periode ontgroeid is. De kritieke periode is de periode waarin onze hersenen zogenaamd onveranderbaar gevormd worden en van dan af ‘hard wired’ zijn voor bepaalde gedragingen. Afhankelijk van de bron loopt deze tot de leeftijd van 6 à 8 jaar. Voor deze leeftijd wordt een lui oog vaak behandeld door het ‘goede’ oog af te plakken zodat het ‘slechte’ oog geactiveerd zou worden en het zicht vanuit dit oog verbetert. HIeronder zal ik aan de hand van Nobelprijswinnende experimenten en recente publicaties op het vlak van hersenplasticiteit aantonen dat oudere patiënten wel degelijk de kans hebben hun lui oog nog te rehabiliteren en dat er voor jonge zowal als oude patiënten gepastere therapiën voorhanden zijn dan het eenvoudig afplakken.

In de jaren ‘60 en ‘70 van vorige eeuw, voerden Hubel en Wiesel enkele experimenten uit op katten en apen. Ze bedekten één van de twee ogen van deze dieren vlak na hun geboorte. Hierdoor waren ze ‘monocularly deprived’. Dagen, weken of zelfs jaren later werd het bedekte oog heropend en werd het effect op de neuronen in de visuele cortex opgemeten. In normale dieren, reageren de meeste neuronen op beide ogen, hoewel bij deze monoculair achtergestelde dieren bijna alle neuronen reageerden op het oog dat niet afgedekt was geweest gedurende al die tijd. Bij jonge dieren kon de oogvoorkeur nog veranderd worden door het andere oog af te dekken.

Ook bleek dat er zich geen hersenveranderingen voordeden bij het afplakken van één oog bij volwassen dieren. Meer nog, de veranderingen in oogvoorkeur waren meest dramatisch als monoculaire deprivatie zich voordeed tijdens de eerste drie tot zes levensweken. Dit levensstadium, waarin ervaring het meeste effect heeft op hersencircuit, werd bestempeld als de kritieke periode.

Deze resultaten lijken voor zich te spreken, namelijk na de kritieke periode in de kindertijd is de mogelijkheid tot behandeling zeer beperkt of nihil. Nochtans kunnen deze bevindingen niet geextrapoleerd worden naar de meest voorkomende vormen van amblyopie bij mensen. Hubel en Wiesel zelf maakten deze begrijpelijke fout zelf niet, maar vele geneesheren doen dit nog steeds vandaag de dag. Vele artsen nemen verkeerdelijk aan dat de “kritieke periode” voor de ontwikkeling van een lui oog dezelfde is als de “kritieke periode” voor de rehabilitatie ervan. Waarom dit zo is, vindt u hieronder.

De experimenten van Hubel en Wiesel leveren interessante resultaten op, maar kunnen zij wel dienen als een goed model voor de meest voorkomende vormen van amblyopie bij de mens? Deze dierenexperimenten bootsen de effecten na van een katarakt aanwezig in het oog van een pasgeboren kind. Die specifieke aandoening is zeer zeldzaam en komt voor bij 0,03 percent van alle kinderen. Veel gebruikelijker zijn de vormen van amblyopie die voortvloeien uit strabisme of scheel zien genaamd anisometropia. In deze gevallen wordt het luie oog veroorzaakt door strabisme waarbij één enkel oog het kijken op zich neemt, en het andere naar binnen draait.

Strabisme is niet aanwezig bij de geboorte maar manifesteert zich tijdens de tweede of derde levensmaand. Een lui oog als aanpassing voor het scheelzien ontwikkelt zich iets later. Dit betekent dat kinderen met strabismische amblyopie niet vanaf hun eerste paar dagen van alle zicht uit één oog zijn ontdaan. In mijn specifiek geval, en zo zijn er velen, ontwikkelde strabisme zich zelfs maar in het tweede of derde levensjaar omdat één oog aanzienlijk meer verziend was dan het andere. Onder deze omstandigheden ontwikkelde zich anisometropische amblyopie in het zwakkere oog. Aangezien mensen geen scherp zicht hebben bij de geboorte en dit zich ontwikkelt over de eerste drie à vijf jaar lijkt het onwaarschijnlijk dat deze vorm van amblyopie aanwezig is tijdens eerste levensjaren. Verscheidene wetenschappers erkennen dat de monoculaire deprivatie experimenten niet kunnen dienen als model voor de meeste menselijke gevallen van amblyopie. Anthony Movshon, Lynne Kiorpes, en hun collega’s verbonden aan NYU veroorzaakten amblyopie in apen op een mindere drastische manier, namelijk door het plaatsen van een opake lens waardoor het zicht van één oog verminderd maar niet volledig geelimineerd werd. Niet verrassend was het effect op de visuele cortex niet even ernstig als bij de experimenten van Hubel en Wiesel. Meer neurologische connecties overleefden tussen het gecompromitteerde oog en het brein en het komt er nu op aan een manier te vinden deze te heractiveren en opnieuw te versterken.

Beschikbare behandelingen

Traditioneel wordt een lui oog behandeld door het klassieke afplakken zoals eerder aangehaald. Het is waar dat het zicht in het zwakke oog op die manier kan verbeteren, maar dit zal van korte duur zijn als de ogen niet worden aangemoedigd om terug samen te werken. In dat aspect kan men zelfs stellen dat afplakken zonder bijkomende oefening een nadelig effect kan hebben op de binoculareit en het stereozicht beter gekend als 3D zicht. Voorgenoemde Torsten Wiesel benadrukte deze bezorgdheid bij het in ontvangst nemen van zijn Nobelprijs voor zijn onderzoek inzake het menselijk zicht. Om amblyopie te verminderen moet men het oog en de hersenen oefenen in verscheidene taken. De mogelijkheden zijn oneindig, het komt er gewoon op aan het gecompromitteerde oog te gebruiken zonder het goede oog volledig af te dekken. Het boek ‘Fixing my gaze’ van neurobiologe Susan Barry geeft hiervan enkele treffende voorbeelden op pagina 149 en 150 voor de geinteresseerden. Dit soort low tech procedures werd “monocular fixation in a binocular field” bestempeld. Ook worden enkele treffende succesverhalen aangehaald waaruit blijkt dat patiënten met uiteenlopende leeftijden van zes tot en met 65 hun luie oog hebben kunnen doen heropleven. Niettegenstaande moet opgelet worden met succesverhalen aangezien het boek eveneens een studie aanhaalt waar slechts één derde van 203 amblyopen het zicht herstelt, wat natuurlijk twee derde minder geslaagde resultaten overlaat. Het is niettemin onweerlegbaar dat amblyopie behandelbaar is op latere leeftijd als de zwakke signaal dat het amblyopisch oog voorziet aan de hersenen kan versterkt worden. Mijn eigen ervaring leerde dat mijn lui oog spontaan begon te recupereren toen ik intensiever begon te studeren en fixeerde op korte afstanden. Door onbekwaamheid werd deze op zichzelf gunstige evolutie niet goed geïntegreerd en resulteerde dit in plaats van in gezond binoculair zicht in dubbel zicht. Een lui oog moet dus zeker niet afgeschreven worden voordat met de juiste therapie is geprobeerd om dat oog te reintegreren. Indien uzelf of uw kind een lui oog heeft, aangeraden is om een (functioneel) optometrist te raadplegen die u hiermee op een deskundige manier kan helpen.

58 reacties op “De ‘lui oog’-mythe

  1. Ik heb een extreem lui oog links, al vanaf mijn geboorte. Ik zie zowat niets door mijn linkeroog. Tot in den treure is mijn oog vroeger afgeplakt, maar wanneer je dan niets ziet, levert dit de nodige problemen op. Zeer frustrerend. Gelukkig kijk ik verder niet (meer) scheel, als baby en peuter wel, daarom is het in mijn geval al zo vroeg vastgesteld. Omdat ik het al vanaf de geboorte heb, weet ik niet beter en ben ik eraan gewend. Wanneer ik deze site lees krijg ik echter wel weer een beetje hoop op een beter zicht, al weet ik niet of dat in mij geval terecht is?
    Zou behandeling in mijn extreme geval ook mogelijk zijn?
    Daarnaast ben ik sinds 6 maanden trotse moeder van een een prachtige zoon, maar vrees ik dat ook hij een afwijking heeft. Ik ga dit laten onderzoeken nu hij 6 maanden is, omdat ik hoop dat bij eerder vaststellen betere behandeling mogelijk is.

    • Beste Danielle,

      Ik kan natuurlijk niet voor jou situatie spreken maar theoretisch zijn de hersenen plastisch genoeg om het zicht in een lui oog nog te kunnen verbeteren ongeacht de leeftijd, maar natuurlijk gaat dat bij kinderen iets eenvoudiger. Het probleem bij luie ogen situeert zich niet ter hoogte van het oog of de lens, maar in hoe de hersenen omgaan met de ontvangen informatie. Hersenen zijn indrukwekkend en kunnen veel transformaties ondergaan. Het is nooit een simpele of snelle onderneming, maar ik vind het beter dan niets doen. Onderaan de ‘meer informatie’ pagina vind je de namen van Vlaamse functioneel optometristen die je meer raad zouden kunnen geven.

      Door mijn eigen ervaringen ben ik nogal geobsedeerd met het thema en heb ik enkele nuttige blogposts geschreven over amblyopia op mijn andere blog:
      http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2012/01/rehabilitating-lazy-eye-while-promoting.html
      http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2013/04/what-other-visual-anomalies-do.html
      Er zijn nog meer nuttige artikels te vinden daar :)

      Proficiat met je moederschap! In verband met je zoontje is het zeer belangrijk dat hij zeker wordt onderzocht door een functioneel optometrist. Hij zit volop in zijn visuele ontwikkeling en is nog zeer wendbaar door de juiste stimulatie. Strabisme en luie ogen zijn perfect geneesbaar… Het is schandalig dat de meeste oogartsen er niets aan doen. Een kind dat tijdig visuele training krijgt zal verder normaal ontwikkelen, indien men het laat zitten zonder behandeling ontwikkelen het zicht en dus de hersenen verkeerd met alle gevolgen van dien. Dus geen paniek, maar zeker eens langsgaan bij een optometrist en best ieder jaar eens op controle gaan zoals bij de tandarts bijvoorbeeld. Zo zal de visuele ontwikkeling van je zoontje normaal verlopen. Meer info hier: http://covd.org/Home/ParentResourceCenter/tabid/264/Default.aspx

  2. Ik heb strabimus en heb een rechter luioog. Dat oog staat dan ook iets naar binnen, maar ook mijn andere oog lijkt wat naar binnen te staan. Op zich zie ik goed met het luie oog, maar ik kijk er dus niet mee. Links is dominant. Lezen gaat lastiger met het rechter oog, er zit een soort verspringing in, waardoor het moeilijk leesbaar wordt. Voorwerpen e.d. zie ik prima.

    Toen ik 5 jaar was ben ik geopereerd, met redelijk resultaat, wat betreft oogstand. Ik loens nog altijd een beetje. Vanwege toenemende hoofdpijn problemen ben ik opnieuw naar oogarts gegaan, waar het me tien jaar eerder ontraden werd, ben ik nu twee weken geleden opnieuw geopereerd aan mijn rechter oog. Qua oogstand is er weinig veranderd (had hier toch wel op gehoopt), wat betreft de hoofdpijn kan ik er nog weinig over zeggen. Ik voel nu wel steeds dat ik met dat oog kijk en het voelt ook wat scheel. Ineens valt het loenzen me ook veel meer op, terwijl na de oogmeting de stand toch iets verbeterd zou moeten zijn.

    Enfin, twee keer geopereerd dus, waarvanlaatste keer aan één oog (rechter luie oog). Door me er in te verdiepen in o.a. deze site ben ik me meer bewust van mijn luie oog. Ik had er verder nooit last van, kan naar mijn idee goed zien, maar nu merk ik dus het verschil. ik ben gemotiveerd voor therapie, echter is er ook een kans dat ik daardoor juist dubbel ga zien? En gezien het feit mijn ogen geen natuurlijke stand meer hebben, maar geopereerd zijn, kan het dan ook zijn dat mijn ogen meer scheel gaan staan ipv recht door beter samenwerking?

    Tot slot, hoe vind ik verder een goede optometrist in de buurt (omgeving Den Haag)?

    Ik vind het een hele goede en interssante site! Knap van je!

    Hoop op spoedige reactie!

    • Hey!

      Hierboven heb ik al wat van het antwoord weggegeven door op Danielle haar reactie te antwoorden. Visuele therapie of training is de enige manier om het probleem bij de wortel aan te pakken. Strabisme is eigenlijk een hersenaandoening…

      Ik ben blij te horen dat je gemotiveerd bent! :) Tenzij iemand dubbel zicht heeft zijn ze zich meestal niet bewust van hun visuele mankementen (http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2013/04/what-other-visual-anomalies-do.html), maar verbeterde oogsamenwerking kan veel onverwachte deuren openen. Met correct uitgevoerde training die geleidelijk verloopt, in tegenstelling tot plotse ingrepen zoals operaties, is de kans op plots dubbel zien bijna onbestaande. Het feit dat je geopereerd bent is naar mijn mening geen reden om minder ambitieus te zijn, elke verbetering is een verbetering en je kan wel degelijk verbeteren. En tot slot, het menselijk visueel systeem is eigenlijk bedoeld om twee ogen te gebruiken dus als je moeite doet om je ogen te gaan beheersen zal het altijd richting het origineel ‘ontwerp’ gaan. Tegen je natuur ingaan kost altijd meer moeite, vandaar ook dat scheel kijken op zich eigenlijk tegen die natuur ingaat en veel vermoeiender is dan normaal binoculair zicht. Van scheelzien naar normaal zien gaan is niet zonder moeite maar is uiteindelijk toch de moeite waard vind ik.

      Ik ben niet zo op de hoogte van de Nederlandse situatie maar Nederland staat al iets verder met de algemene aanvaarding van de functionele optometrie, dus er zijn zeker mensen te vinden.

      Informatiepunt Functionele Optometrie Nederland
      Dit is een vernieuwde collectieve informatiesite voor de functionele optometrie in Nederland.
      E-mail: info@info-fo.nl
      Website: http://www.info-fo.nl

      De algemenere website van de Nederlandse Optometristen.
      Website: http://www.optometrie.nl/

      Maar ik wil nog eens benadrukken dat je op zoek moet gaan naar iemand bekwaam in de functionele optometrie, met andere woorden gespecialiseerd in oogsamenwerking of binoculair zicht. De ene optometrist is de andere niet, dus doe goed je onderzoek voor actie te ondernemen. Overschakelen is altijd mogelijk, maar het is spijtig van de verloren moeite. Sommige opto’s zijn minder optimistisch over volwassenen, maar laat je niet doen! :) Waar een wil is, is een weg.

      Veel succes nog en als je nog meer vragen hebt laat maar weten! Als je facebook hebt kan je langs daar ook gemakkelijker contact opnemen (zie home) en kan ik je toevoegen aan enkele interessante groepen over het onderwerp.

  3. Hartelijk dank voor dit zeer goede artikel! Het is een onvoorstelbaar fijne ervaring om na lange tijd (ik ben 53) ineens precies te lezen wat je al die jaren hebt ervaren, maar wat je aan anderen (waaronder oogartsen) niet voldoende duidelijk kon maken.

    Ook rond mijn achttiende heb ik dat geprobeerd, met voorbeelden, tekeningen en voorgestelde therapieën. De reactie van de oogartsen was echter steevast hetzelfde: alleen afplakken op jonge leeftijd en de door mij bedachte oefeningen hadden nu geen zin meer.

    Ik was in die tijd net zelf met een studie (rechten) begonnen en ik herinner mij mijn verbazing en ergernis over de in mijn ogen weinig wetenschappelijke benadering van deze oogartsen. Hoe kon je zo’n ernstige afwijking (die ook nog op grote schaal voorkomt) zo gemakkelijk als onbehandelbaar terzijde schuiven?

    Als ik uw artikel en het recente onderzoek van Canadese onderzoekers (Tetris) lees dan lijkt er (ook voor volwassenen) toch meer mogelijk te zijn. Ik ga zeker een afspraak maken bij een optometrist bij mij in de buurt (Zeist).

    Mijn linkeroog is (voor zo ver ik weet) sinds mijn geboorte lui. De terminologie was destijds: 20% licht in het linkeroog. Ik experimenteerde met oude brilletjes met verschillende sterkten. Ik merkte dat ik mijn linkeroog (enigszins) actief kon accomoderen. Als ik dat deed zag ik met het linkeroog een stuk scherper, MAAR in die scherpe stand zag ik twee beelden (scheel). En omdat (was mijn idee) de hersenen liever niet twee beelden zien zakte mijn linkeroog automatisch weer in de zwakke (ongeaccomodeerde) stand waarin 1 beeld was te zien. Zo (was mijn gedachte) werd mijn linkeroog lui gehouden. In tegengestelde richting zou dus een oplossing kunnen worden gevonden, dacht ik. Bijvoorbeeld door een lensje voor het linkeroog te plaatsen waarbij het linkeroog in de ‘zwakke stand’ scheel zou kijken en in de ‘sterke stand’ 1 beeld. Zodoende zou het oog (door de hersenen) gedwongen worden om actief mee te doen. Zoals gezegd zag de oogarts hier niets in en ik heb het er verder bij gelaten.

    Ik realiseer mij (nu) dat mijn oplossing wellicht iets anders is dan het via training (Tetris) stimuleren van het luie oog maar misschien is mijn afwijking (lui oog dat ik actief scherper kan laten kijken) ook specifiek.

    Als ik zou kunnen meedoen als proefpersoon bij een onderzoek dan ben ik daar graag toe bereid.

    Nogmaals hartelijk dank voor uw artikel.

    Groeten,

    Lucas

    • Hey Lucas!

      Ik heb dat artikel over tetris ook in de pers zien verschijnen maar echt nieuw zijn die bevindingen niet… Maar het is positief dat er wat media-aandacht aan besteed wordt, laten we zeggen. Na mij wat ingelezen te hebben in het thema blijkt dat die kennis al zeer lang bestaat maar actief ontkend wordt door een overgrote meerderheid van oogartsen. Ik zou ook niet verbaasd zijn als ze op dit moment nog altijd slecht worden opgeleid aan onze faculteiten geneeskunde wat binoculair zicht betreft. Moest het u interesseren, een zelfgeschreven book review van een van de boeken die ik gelezen heb: http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2013/01/book-review-suddenly-successful-how.html. Maar als U zich verder wilt informeren raad ik u aan eerst en vooral ‘Fixing my gaze’ van Susan Barry te lezen. Echt fantastisch.

      Veel succes met uw visuele therapie! Zie eventueel onderaan ‘Meer informatie’ voor namen. Ik moet u waarschuwen dat sommige optometristen niet echt veel ervaring hebben met volwassenen en het kan nooit kwaad om wat aan te dringen en uw eigen intuïtie te volgen. Aan motivatie en ambitie lijkt het u niet te ontbreken! :)

      Altijd beschikbaar voor meer informatie,
      Groeten,

      Michael

  4. Harstikke fijn om deze site tegen te komen.Ik ben op het intranet gaan zoeken naar luie oog en scheel zien en ben terecht gekomen op deze site met al die verhalen.
    Mijn dochtertje van 6.5 maand is ook op consultatie geweest en daar vroegen ze aan mij of er oogafwijkingen in de familie kwamen. Niet dat ik weet maar ze zegen ja omdat je dochtertje haar ogen zijn niet recht bij 3 maanden en bij 6 maanden controle gingen ze met het lampje kijken maar zeiden ja zij wil niet echt meewerken en ja op dit moment kijken we er weer naar uit over 6weken. Dan gaan we weer kijken of ze beide ogen gebruikt.
    Ik wist helemaal niet dat er zoveel procent van kinderen deze problemen kunnen hebben.
    Ik ben nu heel erg bang over de volgende consult en wat ze over 6 weken weer gaan bekijken.En dan?Zijn er goeie behandelingen hiervoor en is het te genezen zodat zij geen achterstand krijgt.
    Bedankt

  5. Beste,

    Mijn dochter is 2.5 jaar. Ze draagt sinds vorig jaar een bril, toen was ze 1.5 jaar. Links heeft ze +3, rechts +6. Rechts kijkt ze ook scheel. Hiervoor hebben we gedurende 6 maanden haar ‘goed’ oog afgeplakt. Sinds vorige maand moet dit niet meer maar ik heb de indruk dat haar oog terug naar binnen draait.

    Kan ze op een andere manier geholpen worden?

    Alvast bedankt!!!

    • Hey!

      Ze kan zeker nog geholpen worden door haar brein te stimuleren de ogen goed te gebruiken en stevige oogsamenwerking uit te bouwen. Je bent er op tijd bij dus dat is geweldig. :) Onderaan op http://www.scheelzien.be/meer-informatie/ vind je een lijst van Vlaamse optometristen. Zij zullen haar een grondig onderzoek van haar functioneel zicht kunnen geven en advies kunnen verlenen over hoe je dochter het best gestimuleerd en begeleid kan worden naar betere oogsamenwerking. Afplakken is een vrij primitieve behandeling en is zeer ondoeltreffend. Het heeft zijn nut af en toe als deel van een bredere behandeling maar is verre van een eindoplossing. Grijp ook in geen geval direct naar oogoperaties voordat je bij een functioneel optometrist bent langs geweest.

      Meer info op: http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2012/01/rehabilitating-lazy-eye-while-promoting.html

      Veel succes,
      Michael

  6. hallo, bij onze zoon van toen 6,5 jaar oud werd een lui oog vastgesteld. Wij zijn daar erg van geschrokken, mede omdat wij altijd gedacht hebben dat hij heel goed zag. Dat was ook wel zo, alleen was dat met zijn goede oog en met zijn luie oog zag hij nog geen 10 procent. En ook nog een plus 10 aan dat oog. Na drie maanden afplakken, 8 uur per dag, zat hij al op 40 procent. Jippieee….dachten wij en zo dacht de oogarts er ook over. Ze zei, we gaan naar de 80 procent. Om een lang verhaal kort te maken, er is nooit meer een procentje bij gekomen. We zijn zelfs naar een dokter in Antwerpen gegaan die adviseerde om drie maanden lang 24 uur per dag af te plakken, drie maanden aan een stuk. Maar nop, niks geen verbetering. Ik vind het erg moeilijk om me er bij neer te leggen. Mijn vriend heeft zelfs het spelletje tetris op de computer geinstalleerd en een speciale bril gekocht. Maar…in de praktijk is het erg moeilijk om hem dat spelletje te laten doen omdat hij daar totaal geen zin in heeft. Hij beweert wel dat hij 3d kan kijken met die speciale bril.
    Moeten wij ons hierbij neerleggen, is er nog hoop of is die 40 procent het maximum? Groetjes

    • Ik ben blij dat mijn tetris spel de mensen bereikt. :) Ik kan mij niet uitspreken over de situatie van uw zoon en raad u aan om het advies van een functioneel optometrist in te winnen. Een lijst van Vlaamse mensen in dit vak vind je onderaan de ‘Meer informatie’ pagina. Ze zullen een meer uitgebreid functioneel oogonderzoek doen dan een normale oogarts. Afplakken is ook niet echt een aangewezen methode voor het behandelen van amblyopie. Het heeft zijn nut als onderdeel soms maar is geen eindoplossing.

      Gelieve deze pagina te bekijken: http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2012/01/rehabilitating-lazy-eye-while-promoting.html

      Ik denk dat het misschien nuttig zal blijken verdere verbeteringen na te streven, maar niet met afplakken. Er zijn betere, effectievere en meer motiverende manieren! Misschien ziet je zoon al wat 3D maar het is moeilijk zeker te zijn zonder hem grondig te laten onderzoeken door iemand die geschoold is in neurovisuele revalidatie en functioneel zicht. Dan ben je teminste zeker dat je zoon’s visuele ontwikkeling goed verloopt en je het juiste advies krijgt indien dat niet het geval is.

      Veel succes,
      Michael

  7. Hoi, mijn zoon heeft een lui oog (12 Jaar) ziet nog maar 15 procent met dat oog. Hij heeft veel moeite met zijn handschrift. Kan dit komen doordat hij geen diepte ziet?

    mvrgroet

    • Hey!

      Absoluut. De hersenen integreren beide beelden niet goed en het zou me niet verbazen dat hij daarom ook oogsamenwerkingsproblemen heeft. Zien is een zintuiglijk en motorisch proces en goede integratie van beide ogen is cruciaal om visuele verwarring te vermijden en meer geavanceerde motorvaardigheden zoals schrijven te leren. Dieptezicht lijkt niet direct gerelateerd aan schrijven, maar goede oogsamenwerking resulteert in veel voordelen waaronder dieptezicht, betere lees- en leervaardigheden en algemene motorische ontwikkeling.

      Visuele training is niet leeftijdsgebonden maar hoe vroeger hoe beter. Twaalf jaar is een goede leeftijd voor VT omdat ik denk dat hij zelfbewust en gemotiveerd zal zijn om zijn zicht te verbeteren als iemand hem goed uitlegt hoe belangrijk het is.

      Zie om iemand te vinden die je kan helpen. Als je een goede bron vindt met een lijst van Nederlandse functioneel optometristen, laat het me dan zeker weten!

      Als je deze site apprecieert overweeg dan vrijblijvend een mini-donatie.
      Veel succes!

      Michael

  8. Ook ik heb last van amblyopie en heb vijf (!) keer een oogspiercorrectie (strabismusoperatie) ondergaan bij het LUMC in Leiden. Helaas heeft dit niet geresulteerd in een betere oogstand.
    Het idee dat binoculair zicht en 3D zien door een betere samenwerking tussen beide ogen aangeleerd kan worden, wordt bij het LUMC afgewezen. Volgens de artsen daar is dit niet mogelijk. Hier heb ik nogal mijn twijfels bij.
    Zijn er specialisten/klinieken in Nederland die visuele training geven?

    • Hey Carlien,

      Blij dat je mijn site hebt gevonden! Spijtig dat ze bij het LUMC nog zo primitief denken… Ik heb wat gezocht naar mensen in de buurt van Leiden (https://www.google.nl/#q=functioneel+optometrist+leiden en http://www.oepf.org/page/map) maar dat lijkt niet zo eenvoudig. Heb ook een bericht gestuurd naar mijn eigen optometrist in België met de vraag of ze iemand kent. Ik zal laten weten wat ze zegt!

      Als je facebook hebt, ben van je van harte welkom in onze support/kennis groep: https://www.facebook.com/groups/559654807444686/

      Hartelijke groeten,
      Michael

      • Beste Michael,

        Bedankt voor de snelle reactie!
        Ik heb de Facebook pagina ook bekeken, erg interessant!
        Zelf ben ik ook aan het zoeken naar functioneel optometristen in Nederland, maar dat is inderdaad erg lastig. Ik heb al wel een mail gestuurd naar het Optologisch Centrum Purmerend (www.optologie.nl), maar nog geen reactie gehad.

        Vriendelijke groet,

        Carlien

        • Hoi Carlien,
          Is het jou gelukt om iemand te vinden voor de behandeling van een lui oog op latere leeftijd met een computerspelletje?

  9. Hallo Michael ,

    Ik ben Nick , 23 jaar en heb al zo’n 20 jaar een lui oog .
    Sta in de bouw te werken en is best lastig zonder dieptezicht .
    Heb al meerdere oogartsen gesproken en de nodige testen gedaan , maar helaas . Er valt niks aan te doen .
    Het is vooral het scheelzien (zonder lenzen/bril) waar ik me aan erger .

    Als u een oplossing weet , wil ik het graag horen .

    Mvg,Nick

    • Beste Nick,

      Ik kan goed begrijpen dat het niet eenvoudig is in de bouw zonder dieptezicht! Met spijt in het hart moet ik zeggen dat de meeste oogartsen niet weten waar ze mee bezig zijn als het gaat over scheelzien… Er is geen instant oplossing maar op langere termijn kan er wel naar een oplossing toe gewerkt worden met visuele training. Mensen kunnen van allerlei fysieke en hersenletsels herstellen, waarom dan niet van scheelzien/lui oog? Ik weet niet wat de meeste oogartsen motiveert om mensen altijd negatieve raad te geven… In Vlaanderen zijn er een aantal mensen gespecialiseerd in dit soort training (zie Meer informatie voor namen).

      Hopelijk heb je op deze site al wat kunnen lezen en opsteken. Verder zou ik je graag uitnodigen in onze kennis/support groep (https://www.facebook.com/groups/559654807444686/) op facebook als je daarin geïnteresseerd bent.

      Als je nog meer vragen hebt, laat gerust weten!
      Groeten,

      Michael

  10. Beste mensen,

    Ik ben een man van 30 en heb laatst een oogspieroperatie gedaan. Of het verstandig was ,moet nog blijken.Ik was het zat om zolang te leven met een lui oog ,het gaf me bepaalde stress en voornamelijk onzekerheid.Bij mij is het aangeboren staar en het was telaat geconstateerd bij mij waardoor ik er vroeger niks aan kon doen meer. Zelf denk ik dat ik tot 15 procent kan zien vanuit mn luie (linkeroog) . Bij mij zag je het vaak,maar ook heel erg vaak niet . Zo zijn er mensen in mijn omgeving die het niet eens doorhebben ,maar anderen die het wel kunnen zien. Het was altijd een wens van me geweest om normaal te kunnen kijken naar iemand zonder dat ik zie dat diegene me in mn slechte oog aanstaart op het moment dat ik loens.. Op mn 30e besloot ik het maar nog een keer te wagen bij de oogarts om te kijken of ik er eventueel aan geholpen kon worden. Over risico’s werden mij niets verteld ,dus ik ging ervan uit dat het geen invloed op mn gezichtsscherpte kon hebben,omdat ik toch al vrij weinig zag met mn linkeroog dus dacht ik het kan er alleen maar beter op worden.Eerste wat oogspecialist tegen me zei is het volgende : Patient zn visuswinst zal niet groot zijn,desondanks is t zn wens om behandeld te worden in het LUMC(in goed vertrouwen gegaan naar lumc).. Ik ben op de basisschool ook flink ermee gepest ,wat mij zoveel problemen opleverde en niemand inclusief leraren die me niet begrepen ,omdat ik een handicap had..Nu zijn ze zover met de techniek dat ze mn oog wel recht konden zetten en na mn ogen te hebben opgemeten wou de oogarts het wel doen.Ze hebben mn lenskapje vervangen omdat de mijne al helemaal was vertroebeld en een oogspiercorrectie gedaan. Verder deed ik trouwens alles in het dagelijks leven zonder problemen en ik voetbal zelf op een redelijk niveau,waar alleen het daglicht mij stoorde (kwam door vertroebelde lenskap).. Ik ben 2x uitgenodigd ,waarvan 1x mn ogen waren opgemeten en 1x afspraak met de anesthetiest.. 25 februari 2014 was het zover ,ik ging onder het mes voor het eerst in mn leven ,was spannend met het gevoel dat ik niets te verliezen had. Na de operatie was mn oog afgedekt en moest ik de volgende dag terugkeren om het oog te testen en eventueel schoon te maken. De volgende dag toen het beschermkapje eraf ging,merkte dat ik erg veel last had van het kijken. Ik dacht dat trekt geleidelijk wel weg ,maar 2 weken later is dit nog steeds het geval. Als ik mn linkeroog dus dichtdoe en alleen mn goeie oog openhoud ,dan zie ik dingen zo scherp ,maar op het moment dat mn linkeroog opengaat dan zie ik iets minder scherp ,wat ik behoorlijk irritant vind ,waardoor ik nu in stress verkeer ,want het mag niet ten koste gaan van mn goeie oog vind ik persoonlijk. Ze zeggen dat mn ogen uiteraard moeten wennen en mn hersens aan mn nieuwe oogstand ,maar ik was een latente scheelkijker dus dan hadden mn hersens die stand al bereikt zonder complicaties ,maar nu wel . Ik merk dat ik gewoon heel erg veel licht in mn linkeroog binnenkrijg zonder dat ie loenst (heeeeel af en toe) maar niet zo extreem als voorheen. Dat merk ik echt aan mn goeie oog dat het iets minder gaat ,maar soms ook weer niet ,is dit nu stress wat ik meemaak omdat ik er teveel over pieker ? De 24e moet ik teruggaan en dan hoor ik of de operatie succesvol was ,maar ik zit steeds te denken ,had ik t moeten laten hoe het was ? Maar dan had ik ook nooit een antwoord gekregen ,terwijl ik er cker 15 jaar op had gewacht. Ik ben wel tevreden met de stand van mn ogen nu ,want ik kan wel weer normaal comminuceren zonder dat ik me zorgen maak of iemand ziet dat ik scheel kijk of loens.. Als ik het ook nooit had laten doen ,zou ik me vast en zeker afvragen hoe het zou zijn na een eventuele behandeling ,dat houd me levende. Ik stress me echt kapot ,heb al kalmeringsmiddelen gekregen van de huisarts .. Wat me ook is opgevallen ,is dat sinds ik geopereerd ben ,mn linkeroog wat kleiner is geworden in verhouding tot mn goeie oog ,dit kan toch ook niet de bedoeling zijn neem ik aan ?? Ik ben gewoon heel erg onzeker en de dingen die ik hier op het internet lees als ik aan het googelen ben ,maakt me gewoon gek en dan krijg ik zo een rotgevoel van binnen ,alsof je vriendin het uitmaakt ineens na 3 jaar ,zo voel ik me werkelijk de hele dag . Ik ben de hele tijd aan het denken hoe het voor de operatie was en zit foto’s te kijken van mn latente aangedane oog,ik word echt gek op deze manier.. Ik ben ook naar de huisarts gegaan voor advies en die zei ook als dit aanhoud dat je niet goed kan kijken met je goeie oog ,dan moet je dat aankaarten bij het ziekenhuis en zij moeten dat dan in orde weer maken .. Maar houd dit nu in dat ze dan weer gaan heropereren om de oogspieren die ze hebben ingekort weer de oude stand te geven ? Ik weet dat ze zowiezo 6 maanden lang niet meer mogen opereren aan het oog .. Ik hoop en bid dat het echt een kwestie van wennen is,want ik bedoel mn oog heeft altijd zo geleefd ,alleen komt er iets meer licht binnen mn oog dan normaal wat ie totaal niet gewend is .Ik durfde er ook nooit met iemand over te praten ,zelfs al mn exen wisten dit fenomeen niet .Ben gewoon heel erg bang en onzeker geworden ,maar vind dit ook schuld van het ziekenhuis ,omdat zij de specialisten zijn en ze me niet voldoende hadden geinformeerd over eventuele complicaties qua gezichtsscherpte .. Ik las ook dat dat de normaalste zaak is van dfe wereld na een operatie ,maar het is al bijna 2 weken bij me en ik ondervind daar hinder van in het dagelijks leven .. Ik hoop dat dit een btje de stress bij me kan wegnemen en hoop op een btje duidelijkheid.. Bestaan er ook vormen om het ziekenhuis aan te klagen wegens onvoldoende informatie verstrekking ? Ik zag dat Kate Moss ook die aandoening heeft en ik herken iedereen met een zelfde oog als wat ik voorheen had ,waarom heeft zij er niets aan gedaan vraag ik me altijd af ,ik bedoel die vrouw heeft miljoenen! en ook Forest Withtaker,dat maakt me echt beangstigend en durf door het dubbelzien niet meer naar buiten ,wat moet ik doen ben radeloos en hoop dat ik hiermee meer info kan vergaren .. Alvast bedankt en sterkte aan al mn lotgenoten .

    • Allerbeste Mike,

      Ik weet exact hoe je je voelt, daarom ook dat ik deze site bij elkaar heb geschreven. Op mijn Engelstalige blog (http://livngwithdiplopia.blogspot.com) heb ik ook nog veel meer geschreven waaronder een artikel over wanneer een operatie nu eigenlijk aan te raden is… Strabisme is eigenlijk een neurologisch probleem en om echt een structureel verschil te maken, en niet louter cosmetisch, moet je de hersenen trainen om de ogen beter te richten en beter te leren kijken. Dit is minder abrupt dan een operatie en veroorzaakt minder shock als het resultaat niet loopt zoals verwacht (zoals bij mij het geval was). Ook ben ik het 100% met jou eens dat de ‘specialisten’ beter zouden moeten weten en patiënten beter moeten inlichten over ALLE behandelingsopties en de risico’s van operaties voor dagelijks functioneren. Ik ben niet in een positie om een juridische procedure te starten maar het zou volledig gerechtvaardigd zijn.

      Nu, om de specifieke situatie aan te pakken… Vooraleer verdere operaties te ondergaan, zou ik u aanraden om advies in te winnen van een functioneel optometrist gespecialiseerd in strabisme onder volwassenen. Daarnaast zijn ik en veel andere strabismische mensen die constructief aan dit probleem werken en ervaringen uitwisselen lid van een kennis/support group op facebook. Als je geïnteresseerd bent om lid te worden, hier is de link: https://www.facebook.com/groups/559654807444686/. Recent is er nog iemand anders uit Leiden bijgekomen en ik toen hebben we haar op weg geholpen om betere hulp te vinden.

      Veel sterkte en hopelijk tot in de groep,
      Michael

  11. Hoi Mike ,

    mijn dochter (22j) heeft reeds een lange weg afgelegd bij een goede optometrist in belgie, maar het spontaan met beide ogen kijken lukt (nog) niet. Ze heeft heel wat oefeningen jarenlang gedaan met materiaal (prismabrillen, flippers, ballenkoordje, afplakken met plastiek zodat goed oog minder ziet, herderinnetje/koning enz…enz) waardoor ze nu wel samen kan kijken tijdens het oefenen. Daar waar ze vroeger ‘altijd’ scheel keek, is dit nog uitzonderlijk (3u/week) (bij stress/moeheid (met lenzen, +8/+9)

    we zouden terug willen een fase willen inlassen van flink verder oefenen en dachten aan het tetris-software uit canada. In zoverre we er zicht op hebben is het principe gelijklopend met de oefeningen die ze al doet (de laatste maanden minder wegens andere revalidatie ;( ) maar efficiënter. Is dit de juiste interpretatie?

    alleen:
    1/ waar kunnen we dit tetris-hulpmiddel/software vinden?/kopen?
    2/ welk bijkomend materiaal (speciale bril) is daarvoor nodig….
    3/ kan ze er alleen mee aan de slag of is een bezoek aan de optometrist toch aangewezen? hij vond haar een beetje uitbehandeld maar wij geven niet op aangezien we al héél véél vooruitgang hebben gemaakt en we geloven in het ‘hersenverhaal’….

    dank voor uw advies!

    Heleen

    • Beste Heleen,

      Eerst en vooral proficiat met het steunen van je dochter en proficiat aan je dochter om al zo ver te komen in haar revalidatie! Nu komt het er inderdaad op aan om die visuele vaardigheden nog te verbeteren en toe te passen in het dagelijkse leven. Simpeler gezegd dan gedaan… Ik weet het. :) Dat proces van integratie, stabilisatie en normalisatie wordt ook wel ‘loading’ genoemd. Tijdens het correct uitvoeren van oogbewegingen worden langzaamaan en tegelijkertijd andere cognitieve activiteiten geïntroduceerd: luisteren, tellen, balanceren, lezen (bar reader), spelletjes (zoals tetris en patience), trampoline springen, … Uiteindelijk kan je dan altijd beide ogen gebruiken in het dagelijks leven. Langzaam maar zeker. Ik moet zeggen dat ik ongeveer in hetzelfde stadium vertoef nu, maar het gaat nog steeds vooruit. Gebaseerd op de vooruitgang uit het verleden zie ik geen reden waarom dit probleem niet volledig verholpen kan worden binnen afzienbare tijd, zélfs na drie tamelijk recente operaties in mijn geval.

      1/ Op mijn Engelstalige blog aun je gratis tetris en patience downloaden.
      http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2013/08/lazy-eye-anti-suppression-tetris.html
      http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2014/03/free-anti-suppression-solitaire.html
      2/ Rood groen anaglyph bril.
      http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2013/06/session-55-courting-exercise.html
      3/ Ik heb de indruk dat jullie het principe toch goed snappen aangezien jullie al zoveel vooruitgang hebben geboekt. En er staat inderdaad geen grens op die verbeteringen zolang de motivatie en de mogelijkheid er is. Afhankelijk van hoe je dochter het aanvoelt kan het misschien nuttig zijn om thuis werk te combineren met check ups elke paar maanden of een dergelijke regeling.

      Verder heb ik nog een aantal interessante boeken besproken op mijn blog die van nut zouden kunnen zijn voor jullie: http://livingwithdiplopia.blogspot.be/search?q=book+review
      Ten laatste nodig ik jullie uit in onze DIY Vision Therapy facebook group om vorderingen, zorgen en vragen te bespreken met andere mensen die zich bezighouden met binoculaire problemen: https://www.facebook.com/groups/559654807444686/.

      Veel succes!
      Michael

      PS: Kleine donaties worden altijd geapprecieerd maar zijn geen verplichting natuurlijk! Groetjes!

      • Beste Michael,

        Sorry voor mijn – door omstandigheden – late maar daarom niet minder dankbare reactie op je antwoord waar ik zeker iets aan heb. Ik geef graag een kleine donatie aan jou, omdat ik het knap vind wat en hoe je dit doet – gebruik maken van je kennis en dit delen met anderen! Ik wens je veel succes zowel met je website maar minstens evenveel met je persoonlijke vooruitgang van je ogen. Ik geloof sterk in het verhaal dat je meegeeft, omdat wij zelf ervaarden dat er heel veel mogelijk is door te oefenen….hoewel er heel veel inspanning voor nodig is, maar ze is de moeite waard!
        Succes en nogmaals bedankt,
        Heleen

        • Dank u! :) De inspanning is enorm maar het is zeker en vast de moeite waard. Je dochter heeft geluk dat jullie haar hierin steunen!
          Veel succes aan jullie gezin gewenst en je mag mij altijd schrijven met meer vragen of nieuwtjes.

          Michael

  12. Hallo Michael, met interesse enkele van je berichten gelezen. Met name over het spel Tetris. Onze zoon is zes en heeft een lui oog. We plakken al jaren zijn oog af. Na het lezen wat Tetris voor hem zou kunnen betekenen heb ik nog een vraag: hoe kunnen we voor hem het beste dit spel instellen qua kleur? Op internet vind ik wel een Engelse instructie maar dat is hoe volwassenen het in kunnen stellen. Is er ook een Nederlandse uitleg en kunnen wij dit voor hem doen of moet hij het zelf instellen? Ik hoor het graag van je, hartelijke groet, Marleen

    • Beste Marleen,

      Op mijn Engelse blog kun je het spel downloaden met de juiste kleuren: http://livingwithdiplopia.blogspot.be/2013/08/lazy-eye-anti-suppression-tetris.html. Je hebt wel een rood/groen brilletje nodig dat correspondeert. Voor een voorbeeld van zo’n brilletje moet je doorklikken in het artikel.

      Als zijn oogstand vrij goed is en hij heeft geen specifieke afwijkingen (zoals abnormale retinale correspondentie) zou dit spel hem inderdaad kunnen helpen beide ogen beter samen te leren gebruiken. Afplakken alleen is niet voldoende. Je moet binoculair zicht ontwikkelen, iets wat veel oogartsen blijkbaar nog niet goed beseffen. Het zou goed zijn je zoon eens te laten onderzoeken door een functioneel optometrist die nog meer specifieke oefeningen kan aanraden.

      Veel succes!
      Michael

  13. Hallo

    Ik ben een jonge man van 25 jaar en ik heb een rechter lui oog.
    Ik draag al van mijn 12de een bril want mijn linkeroog is slechtziend.
    Ik zie heel slecht met mijn lui oog heel wazig, zelfs als ik mij zelf zie in de spiegel zie ik mijn gezicht niet goed of zeer slecht zelf heel wazig.
    Mijn vraag is of visuele therapie mij kan helpen, ik ben al eens naar een optoloog geweest maar die kon mij niet helpen, ze heeft zelfs de moeite niet gedaan om mij te helpen.
    Mijn vraag is of visuele therapie mij kan helpen, ik persoonlijk heb zeker geduld als mijn oog maar verbetert qua zien.
    Want nu zie ik puur met een oog de andere oog werkt totaal niet, en ik zie ook scheel met die oog, als ik aan mijn familie vraag of ik scheel kijk dans zeggen ze nee wij zien dat niet aan jou, eenmaal ik een foto neem van mezelf kan je dat heel duidelijk zien, ook heb ik last van een zeer lichte ptosis aan mijn lui oog.

    Ik heb gehoord dat Guy Naegels een goede optoloog is of kent u iemand anders die mij kan helpen?

    Hopend op een antwoord

    Met vriendelijke groeten

    • Ik denk dat je inderdaad geholpen kan worden door Visuele Therapie! Kijk op de meer informatie pagina voor professionele hulp.

      Kijk ook op
      - covd.org
      - oepf.org

      Ik zou je ook van harte willen uitnodigen in onze DIY Vision Therapy groep op FB: https://www.facebook.com/groups/diyvisiontherapy/. Veel mensen van alle leeftijden die met hetzelfde probleem bezig en wisselen veel informatie uit.

      Hopelijk tot daar!

      Michael

  14. Hallo Michael,

    Zeer interessante site heb je gemaakt. Ook ik heb een lui (rechter) oog, dat te laat werd ontdekt. Tussen mijn 7e en 12e een bril met een pluscorrectie rechts en pupilverwijdende druppels om het linkeroog te sluiten. De brilcorrectie liep in de loop van de tijd van +5,5 naar ruim +3 terug, (let wel, inmiddels ruim 30 jaar geleden) maar uiteindelijk vond de oogarts de verbetering te minimaal om er mee door te gaan. Rechts bleef lui, en de bril is vanaf mijn 12e jaar afgeschaft.

    Aangezien ik langzaam aan een leesbril toe kom (ben nu 45), met name bij slecht licht, was ik me gaan verdiepen in de mogelijkheden om ook iets aan het luie oog te doen.

    Ik zou graag aan de slag gaan met wat training, echter kan ik dat het beste met of zonder corrigerende bril voor het luie oog doen. De accommodatie is rechts nu te slecht om er mee te kunnen lezen of scherp te zien, maar het Tetris spel met rood-groene bril lukt prima. Zou de accommodatie rechts beter kunnen worden door training, of zou het met correctie juist sneller kunnen gaan omdat het inkomende beeld dan veel scherper is? De adviezen van opticiens in Nederland zijn of gericht op de verkoop van een bril, of op de oude kennis dat aan mijn luie oog niets te doen is, en het derhalve niet zinvol is. Training als door jou beschreven lijkt wel volledig onbekend.
    Alvast dank voor je reactie, Rob

    • Beste Rob,

      Bedankt voor je verhaal. Herkenbare elementen. Ik heb de indruk dat je al vrij goed op de hoogte bent.

      Ik zou inderdaad gaan voor een goeie optische correctie zodat je inkomend beeld veel scherper is en je hersenen goed gestimuleerd worden. Een lui oog betekent dat je met ideale optische correcties nog altijd niet goed ziet omdat de hersenen de signalen niet goed opvangen. Dus de zaken niet moeilijker maken dan ze zijn om te beginnen :) Vooral werken aan oogsamenwerking, oogbewegingen, interpretatie van de beelden, 3D zicht, … De juiste optische correctie is een eerste stap die kan helpen om die fundamentelere doelen te bereiken.

      Ja, de opticiens en oogartsen zijn nog niet helemaal mee. Je kan mss professionele hulp vinden in Nederland via deze sites:
      - covd.org
      - oepf.org
      - http://www.info-fo.nl/content/

      Ik zou je ook van harte willen uitnodigen in onze DIY Vision Therapy groep op FB: https://www.facebook.com/groups/diyvisiontherapy/. Veel mensen van alle leeftijden die met hetzelfde probleem bezig en wisselen veel informatie uit.

      Hopelijk tot daar!

      Michael

  15. Ik ben een man van 38 jaar en heb al sinds mijn geboorte last van luie oog en scheelzien. Sinds enkele dagen doe ik mee aan closed beta van diplopia game icm oculus rift vr. Ontwikkelaar en uitvinder heeft deze spel ontworpen nadat er geen enkele methode meer hielp. Dankzij technologische ontwikkelingen zijn ze nu in staat om mensen met luie oog beter te helpen. Zie http://www.diplopiagame.com voor meer info. Ik speel nu deze spel dagelijks en zal over paar weken jullie informeren of het echt helpt. Vragen zijn altijd welkom.

    Ik hoop dat deze methode echt helpt en hoop dat ik zoveel mogelijk mensen kan helpen en informeren. Want ik weet dondersgoed hoe erg en luie oog je sociale leven in negatieve zin kan beïnvloeden.

    • Beste Denis,

      Ik ben op de hoogte van dat spel. Ik ga de consumentenversie kopen als die op de markt komt. Maar ik ben zeer geïnteresseerd in het horen van je ervaringen.

      Ik zou je graag uitnodigen in onze ‘DIY Vision Therapy’ groep op Facebook. Daar zijn nog een heleboel geïnteresseerde mensen. :)

      Veel succes nog!
      Michael

  16. Mijn dochtertje is prematuur geboren op 30 weken. Zij is nu bijna tien maanden, gecorrigeerd 7,5 maanden en zij kijkt nog steeds dikwijls scheel. Haar rechter oog staat wat naar binnen. Ze kan ook soms recht kijken. Volgens de kinderarts “mogen” prematuren wat langer scheel kijken maar ze heeft toch al een verwijsbriefje voor de oogarts tegen dat ze 1 jaar wordt.
    Mijn stiefdochter , momenteel 14 jaar, heeft ook lang een lui oog gehad. Ik ben een beetje bang dat mijn dochter dit ook zal krijgen of dat ze gewoon scheel kijkt. Indien dit het geval is, vanaf welke leeftijd kan je dan beginnen trainen zodat ze niet meer scheel kijkt?

    Alvast bedankt voor je antwoord
    Cathérine

    • Beste Catherine,

      Het is inderdaad niet ongebruikelijk dat prematuur geboren kindjes vaker last hebben van scheel zien. MAAR dat wil niet zeggen dat er niet bepaalde dingen zijn om de visuele ontwikkeling van het kind (de hersenontwikkeling) te bevorderen zodat ze sneller kan aansluiten bij een normale binoculaire ontwikkeling. Het is goed dat je een oogarts gaat zien maar die zijn meestal nogal gebrekkig in hun aanpak van scheelzien zoals ik uit pijnlijke ervaring heb moeten merken… Ofwel ogen afplakken wat niet echt een zeer goede methode is om de ogen te doen samenwerken (aangezien je er een afplakt) ofwel dan maar ineens een operatie op de oogspieren die niets doet om de onderliggende hersenontwikkeling te bevorderen.

      Natuurlijk zal het bij babies eerder gaan om life style dingen waarbij de moeder met de baby interageert ipv echte bewuste training. Ik heb zelf niet veel ervaring met babies… Je moet een functioneel optometrist opzoeken die ervaring heeft in het onderzoeken en begeleiden van infants in hun visuele ontwikkeling. Ik raad je ten stelligste aan om het boek ‘Fixing my gaze’ van Susan Barry te lezen. Het is een game changer. Je zal beseffen hoe belangrijk het is. Je hebt nog vele jaren om je dochter te helpen maar het is belangrijk dat je beseft waarover het gaat.

      Trouwens! Je stiefdochter van 14 is ook nog op een zeer goede leeftijd waarop ze baat kan hebben van Visuele Training!

      Ik raad je aan om je bij deze groep aan te sluiten: https://www.facebook.com/groups/VTparentsunite/. Veel goede informatie en professionals die bereid zijn vragen te beantwoorden.

      Laat weten als je meer vragen hebt,
      Veel succes,

      Michael

  17. Hallo Michael

    Vorige week heeft onze dochter van 12 jaar te horen gekregen dat ze een lui oog heeft. Ons is dit nooit eerder opgevallen. Ze is goed in sporten met ballen (badminton etc en struikelt niet meer dan anderen kinderen. Ze is de beste van de klas met lezen en leest ook erg graag. Nu gaf ze aan of het normaal is dat je met een oog wazig ziet?
    We zijn naar de opticien geweest en deze gaf aan dat ze aan een oog + 4 heeft. Bij de oogarts kwam +6 naar voren. Met een bril is dit niet te verhelpen. De grootste letter op het bord kon ze niet zien. Op een plaatje met verschillende afbeeldingen zag ze maar een afbeelding.
    We waren geschrokken om te horen dat hier niks aan te doen is. Nu is mijn vraag wat we het beste kunnen doen? Wat zou jij ons adviseren? We weten even niet goed hoe nu verder.
    Groetjes Sandrina

    • Hallo! Sorry voor de kleine vertraging!

      Ja, ik was ook vrij getalenteerd in die dingen maar ik had nog veel beter kunnen zijn met goed binoculair zicht. Twaalf is zeker niet te laat om amblyopie nog te behandelen! Dat gaat in principe levenslang maar hoe jonger hoe beter. Twaalf is nog vrij jong. Er zit nog een hele groeispurt aan te komen. Ik neem aan dat ze niet scheel kijkt maar alleen amblyopie heeft. Amblyopie heeft dus niets met de ogen te maken maar met het opvangen van de input van de ogen door de hersenen. Ten eerste moet je zorgen dat ze het juiste brilvoorschrift krijgt en ten tweede moet ze visuele training volgen die beide ogen activeert. Dit zal allerlei voordelen hebben waaronder verbeterd dieptezicht.

      Ik zou u adviseren niet te veel te luisteren het advies dat u tot nog toe gekregen hebt. Die oogartsen leven immers nog in het stenen tijdperk. Zien is een geleerd hersenproces en je kan levenslang bijleren. Ga op zoek naar een goede functionele optometrist. Kijk op de site van het College of Optometrist in Vision Development, Optometric Extension Program en ook in Nederland is er een site die functionele optometristen groepeert. Als u contact neemt vraag aan de telefoon of ze ervaring hebben met het behandelen van amblyopie in tieners. Als ze op voorhand al negatief zijn, zoek je best iemand anders.

      Verder kan je op FB heel wat goede informatie en support krijgen in volgende groepen: ‘Vision Therapy Parents Unite’ en ‘DIY Vision Therapy’.

      Veel succes,
      Groetjes,

      Michael

      Donaties voor mijn werk altijd welkom!

  18. hello

    Ik heb een linkeroog dat lui is, daardoor kan ik hem niet gebruiken omdat rechts dominant is. Is het mogelijk om er iets aan te doen?
    Ik ben trouwens 40 jaar. gr hadj

  19. Beste, op mijn 5 en 11 jaar ben ik geopereerd aan strabisme. Bij de 1ste operatie moet er iets fout gegaan zijn waardoor de 2de operatie iets moeilijker werd volgens de arts (een andere arts dan de 1ste wel te verstaan). Op mijn 32ste hebben ze een tumor gevonden achter mijn oog waaraan ik ben geopereerd (een tumor op de traanklier). Na deze operatie kreeg ik terug problemen met strabisme en moest er alweer een correctie gebeuren aan mijn rechteroog. Deze operatie werd gedaan door dokter Gobin in Antwerpen. Ik kan hem aan iedereen aanraden, is een topdokter op vlak van oogproblemen, strabisme, e.d… mvg, Isabelle

  20. Beste Michael,

    Compliment voor deze site/mogelijkheid om meerteweten te komen over strabismus.
    Er gaat een wereld voor mij open, na het lezen van al die vele reacties over strabisme.
    Wist van het bestaan niet af.
    Heb zelf op jong leeftijd een operatie ondergaan vanwege het scheelzien.. die jammer genoeg geen resultaat heeft gehad in de coördinatie.
    Ik kijk met mijn li. oog, en rechts gaat zijn eigen gang. Later nog tweemaal een correctieoperatie gehad om het oog op de goede plaats te zetten, maar omdat er geen coördinatie was, ging het luie oog op de duur weer zijn eigen gang om het zomaar even te zeggen.
    De laatste keer was 8 jaar geleden toen ik zo’n 48 jaar was.
    Een arts in het Leijenburg ziekenhuis deed de operatie, en terwijl hij ermee bezig was, zag hij dat er teveel littekenweefsel zat om de oogspier aan vast te maken en heeft de boel direct weer dicht gemaakt.
    Na een verwijzing naar het LUMC, vertelde de Zwart of Swart.. mij dat alleen een transplantatie nog ‘iets’ zou kunnen betekenen. D.w.z. een nieuw stuk huid/slijmvlies? in het oog plaatsen waar de oogspier aan kan worden vastgemaakt. Hierdoor zou mijn oog dan wél kleiner worden.. maar dat zou dan weer kunnen worden opgelost door een bepaald brillenglas. Dat was wat de arts mij vertelde.
    De keuze was voor mij snel gemaakt.
    Dan maar een oog wat naar buiten staat en verder weinig problemen.
    D.w.z.; ik krijg wel wat last van grijze vlekken en bij té scherp licht gaat het aangedane oog tranen. Én.. last but not least.. het is en blijft mijn leven lang toch een beetje een obsessie en geeft onzekerheid betreft het mensen aankijken.
    Maar stel dat ik die operatie wél zou laten doen, dan heb ik nog steeds niet 100% zekerheid dat de oogstand beter wordt en.. blijft en.. ga ik dan niet dubbelzien of krijg last van hoofdpijn.. . als ik zo al die reacties lees… en gezien mijn leeftijd (ik sta nog volop in het leven hoor :-) )
    Al met al is het zoals het is en ik probeer me niet steeds op mezelf te richten maar op iets anders. Dat ‘helpt’ mij wel.
    Ik kijk dus met mijn linkeroog, en probeer (soms) te lezen met alleen mijn re.oog. Dit, om mijn luie oog toch een beetje te blijven trainen. Weet niet of dit werkelijk zo is.
    Ook ben ik benieuwd of er inderdaad effectieve oefeningen zijn om een lui oog er nog een beetje ‘bij te houden’ zodat hij niet nog verder af gaat wijken/naar rechts gaat trekken.

    Dat is een beetje mijn verhaal.

    Vriendelijke groet,
    Tineke

    • Beste Tineke,

      Straf verhaal! Ik verbaas me toch nog altijd over wat voor toeren die dokters soms willen uithalen. Geen garanties, geen echt onderbouwde procedure behalve dan op esthetisch vlak, no nothing…

      Ik raad je ten zeerste aan om het boek ‘Fixing my gaze’ van Susan Barry te lezen. Al is het maar om jezelf beter te begrijpen. :)

      Verder kan je best eens je licht opsteken bij een functioneel optometrist, soms ook optoloog genoemd in Nederland, denk ik.

      Die zal je onderzoeken en eventueel oefeningen voorstellen.

      Je bent ook zeer welkom id Facebook groepen ‘DIY Vision Therapy’ en ‘vereniging der strabismepatienten’. Daar heb ik informatie en deskundige mensen wat gegroepeerd.

      Je mag me ook altijd op FB toevoegen voor meer vragen!
      Beste groeten,

      Michael

  21. Dag Michael,
    Gisteren hoorde ik je op Radio 1 en was direct geinteresseerd aangezien ik ook last heb van een “lui” oog (links). Kort na mijn geboorte is mijn oog naar binnen gedraaid. Afplakken en een operatie rond mijn 2de waren het gevolg. Alles was daarmee niet opgelost – soms zag ik dingen die bvb. centraal lagen, veel verder links, mijn dieptezicht was nog nooit optimaal, maar ook niet zeer slecht. Alles ging dus redelijk goed, tot ik begon te studeren en werken. Ik merkte dat mijn oog vaker en vaker naar buiten draaide, vooral na lang op de computer werken en bij vermoeidheid. Dan kreeg ik een bril wat voor een stuk wel hielp. Als ik enkel met mijn linkeroog kijk, dan zie ik wel redelijk goed, maar lezen lukt niet. Zodra ik met beide ogen kijk, haakt het linkeroog af.
    Op zich zijn mijn problemen niet zo dramatisch, ik heb ermee leren leven. Soms komen de complexen weer op – zeker als ik erop aangesproken word. Ik ben dus heel blij jouw site gevonden te hebben, en ik denk dat ik misschien toch eens een paar oefeningen ga uitproberen. Mijn vroegere oogarts (die me als kind had geopereerd) zei me dat we het probleem met een operatie wel konden corrigeren, maar dat we eerst met een bril gingen proberen. Van een 2de operatie is het gelukkig niet gekomen! Echt jammer dat oogartsen liever voor het geld (operaties) dan voor echte hulp en training gaan. Of misschien is dit een brug te ver en ligt het veel aan onwetendheid, maar van een specialist mag je toch wel wat vakkennis verwachten… Anyway, bedankt en succes met het verder tegenwerken van veel onwetendheid op dit gebied!
    Groeten,
    Liesbeth

    • Dag Liesbeth!

      Je reactie doet me plezier! Wat ik niet op de radio heb kunnen zeggen bij gebrek aan tijd is dat er zelfs professionele zorgverleners zijn die zich specialiseren in dat soort visuele training of visuele therapie. Je moet op zoek gaan naar een functioneel optometrist in je buurt. Ze zijn het visuele equivalent van een kinesist of logopedist en leren je dus je ogen beter gebruiken met specifieke technieken. Een operatie is meestal louter een esthetische behandeling en niet functioneel. In sommige gevallen is een combinatie nuttig maar in veel gevallen kan al veel bereikt worden met enkel training! Achteraan deze site staan een paar namen maar die lijst is zeker niet volledig en kan een beetje verouderd zijn. Ik ga hem nog eens updaten.

      Verder zou ik je het boek ‘Fixing my gaze’ van Susan Barry willen aanraden. Dat gaat je meer inzicht geven in het hoe en waarom. Zelfs volwassenen kunnen nog terug leren ‘zien’ en dieptezicht verwerven. IK ken meerdere mensen die dat hebben bereikt. Ikzelf ben nog op weg door mijn moeilijke voorgeschiedenis… Alle oogartsen zouden beter dat boek ook eens lezen maar hun motivatie is niet dezelfde als de onze. Geld vs onzelf helpen beter te zien. Blijkt dat het soort motivatie die je hebt toch een groot verschil maakt.

      Je moet niet teveel complexen hebben. Dat speelt meer in ons hoofd dan in hun hoofd. Meestal vragen mensen daarnaar uit interesse of goeie wil. Het coole en meer relevante zou zijn als we echt ook beter zouden leren ZIEN. Mensen die vroeger geen dieptezicht hadden en dat dan later als volwassene geleerd hebben zeggen dat het verschil ONVOORSTELBAAR is. Dat kan zijn. Ik kan nog niet vergelijken.

      Nog eens bedankt voor je reactie en aanmoediging

      Het beste,

      Michael

  22. Hallo Michael,
    Leuk dat je jezelf er zo in verdiept hebt. Ik vraag me af wat je van mijn geval denkt?
    Ikzelf zit met een totaal verstoorde oogsamenwerking door fout aangemeten lenzen… Heus waar!
    Ik heb altijd prima gezien (los van de bijziendheid), van zogenaamde ‘ruis’ op mijn ogen tijdens mijn jeugd heb ik nooit iets gemerkt, en komt ook niet voor in de familie… Maar toen ik nieuwe lenzen kreeg, bewoog het beeld telkens ik naar links of rechts keek. De optometrist beweerde dat ik moest wennen aan de nieuwe lenzen. Maar ipv te wennen, zijn mijn hersenen gaan wennen aan de vreemde beelden, dus ben ik onbewust gestopt met naar links/rechts kijken, hield ik het beeld vast, kreeg ik oogspierpijn en wanneer ik mijn ogen ontspande zag ik dubbel. De optometrist had zoiets nog nooit gezien en geloofde niet dat het door zijn lenzen kwam. Ik veranderde na enkele maanden naar lenzen die wél goed zaten, maar mijn hersenen willen sindsdien niet meer mee… Ik blijf oogspierspanningen hebben, accomodatiestoornissen, loens soms… Dat is al enkele jaren bezig… Ik ben ontelbare oftalmologen, een orthoptist, en twee functionele optometristen afgeschuimd, maar niemand wist raad met me, behalve de laatste functionele optometrist, en daar ben ik nu ook een behandeling gestart!
    Beetje bij beetje gaat het beter. Ik draag sinds enkele weken een prismabrilletje om het dubbel zien weg te werken. Dit helpt! Maar de oogsamenwerking en de oogspanningen lopen nog mank natuurlijk. Dit zit er te diep in gebakken. Ik zal nu dus een aantal dagen mijn rechteroog moeten afplakken. Als ik het goed begrijp, zou het resultaat hiervan minder efficiënt zijn als visuele oefeningen? Klopt het dat ik baat zou hebben bij relaxatietherapie?
    Hartelijke groet, Marie

    • Dag Marie!

      Ik geloof zeker dat oogsamenwerking kan verstoord worden door slechte lenzen. Ik heb ook al gevallen gehoord veroorzaakt door Lasik die zeer moeilijk zijn om te verhelpen achteraf. Dit lijkt me een beetje vergelijkbaar.

      Mijn geval heeft een heel andere geschiedenis maar veel dingen die je zegt zijn heel herkenbaar. Oogspierpijn, verstarde blik, dubbel zicht, accommodatiestoornissen, … Je bent er duidelijk ook al effe mee bezig geweest. Ik ben blij dat je bij de laatste optometrist toch een weerwoord hebt gekregen en een behandeling bent kunnen beginnen. Ik denk dat dit de juiste route is.

      Vooruitgang zal sowieso geleidelijk gebeuren dus als het beetje bij beetje beter gaat is dat een goed teken. Als die prismabril je comfort verhoogt is dat zeker ook een goed middel. Vind een werkbare ‘base line’, zij het met hulpmiddelen als primsa’s, en werk van daaruit om je visuele flexibiliteit en uithouding te verhogen. Het is heel ironisch maar het is goed mogelijk dat je teveel inspanning levert om je ogen te proberen beheersen. Als je een wat meer laissez-faire houding aanneemt zullen na een tijdje je oogspieren ontspannen en de pijn verminderen. Eens dat gebeurd is zul je met minder inspanning veel meer gedaan krijgen van je ogen. Na ontspannen periodes gaat het vaak een heel stuk beter op visueel vlak en kan ik terug meer doen met mijn ogen maar vaak maak ik dan de ‘fout’ om dit opgebouwde kapitaal dan terug te spenderen door visueel intense activiteiten. Maar dat zijn vaak de interessantste activiteiten, of gewoon levensnoodzakelijke of jobgebonden activiteiten, dus ontspannen soms is makkelijker gezegd dan gedaan. De truc zou zijn om een soort levenswijze te vinden waar het visuele niet in conflict komt met professionele of sociale aspecten. Voor mij is dat een work in progress. Ik hoop dat het visuele beter wordt en ik niet teveel compromissen moet maken inzake levensstijl. Enfin, relaxatietherapie zou je eventueel kunnen helpen bij die zaken en je visuele base line kunnen helpen verhogen. Dat heeft te maken met de parasympatische (rest and digest, of ook rust en herstel) en sympatische (fight or flight) zenuwstelsels die vaak tegenover elkaar staan. In een ontspannen rest en digest modus leer je gemakkelijker nieuwe dingen en dus ook visuele vaardigheden.

      Wat betreft het afplakken van je rechteroog kan ik geen specifiek advies geven. Ik ken je case niet. In algemene termen zou ik zeggen, doe het niet te lang aan een stuk en doe het niet als enige oefening of behandeling. Combineer het met oefeningen die ook specifiek op oogsamenwerking gericht zijn (anaglyph groen – rood brilletje + targets, dat soort dingen bvb). Bij het afplakken van een oog voor lange periodes aan een stuk moet je opletten dat je het binoculaire onevenwicht niet vergroot op termijn.

      Je bent ook van harte welkom in onze online Facebook groepen ‘Vereniging van strabismepatienten’ en ‘DIY Vision Therapy’.

      Veel succes! Je bent goed bezig!

      Michael

      • Bedankt Michael voor je superinteressante reactie!!
        Ben ik erg mee geholpen!! Je slaat de nagel ook op de kop!
        Ik moet inderdaad absoluut iets veranderen aan mijn algemene levenshouding. Ik ben ‘spanning’ normaal gaan vinden. Het lijkt of ik angstig ben om de controle te verliezen, bvb in gesprek met mensen… Het is dan ook een erg angstaanjagend gevoel om slecht / dubbel te zien. (Nu ben ik bvb ook bang in het donker, wat ik vroeger niet had…) Van nature ben (was) ik eigenlijk een enorm rustig mens, maar sinds die visuele problemen ben ik zeer onrustig, zelfs rusteloos en gespannen geworden. Mijn sympathisch zenuwstelsel is duidelijk in overdrive… Ongelooflijk wat een impact.
        Maar ik ben wel erg gemotiveerd en ga alles doen om ‘mezelf’ terug te vinden, met alle waardevolle tips die ik van jou lees!
        Nogmaals hartelijk dank, Michael. Ik blijf je volgen, en wens je ook nog veel succes met je eigen kijkers! Marie

  23. Hallo,
    Linker oog is lui, ben 57, als kind afgeplakt, gedruppeld en met 25 jaar een “cosmetische operatie” spiertje verplaatst. Oog stond eventje goed, maar toen ik na 2 weken mijn blinde vlek weer vond stond ie weer precies zo scheef als voorheen. Hersenen zoeken de blinde vlek en draaien oog naar binnen zodat blinde vlek in het midden staat. Zo zie ik niet dubbel. (schakel dus met blinde vlek het midden van het beeld uit zodat ik met andere oog het midden van het beeld niet dubbel zie) Linker oog is 80 % dus best goed,maar beeld is wat kleiner en staat iets lager. Hoe krijg ik ooit twee verschillende beelden over elkaar heen? Ook al train ik het slechte oog, kijk ik met links, dan gaat het andere oog op de blinde vlek staan dus vise versa, hoe los je zoiets op? En hoe heet deze afwijking? Blinde vlek syndroom? Nooit gevonden op internet. Kan dit überhaupt behandeld worden?

  24. Hallo,
    Ik ben 18 jaar nu.
    Ik heb een heel sterk rechter oog, en een lui linker oog.
    Ik heb de lazerbehandeling gedaan en dat verliep succesvol.
    Mijn rechteroog is op maximale kracht gekomen , en mijn linkeroog was op 80%. Nu ik een jaar verder ben is mijn zicht van het linker (luie) oog echter afgezakt van 80% (wat nog meer zou moeten worden), naar zo’n 50%.
    Ik heb het gevoel dat het probleem dus niet in m’n linker oog zit, aangezien die nu op volle sterkte hoort te zijn, maar misschien in mijn hersenen of oogspieren.

    Wat zou ik kunnen doen om m’n zicht goed te maken?

    • Beste Peter,

      Oogsamenwerking lijkt hier inderdaad het probleem te zijn. Oogsamenwerking kan je verbeteren met visuele therapie. Als je ogen beter op mekaar zijn afgestemd zullen er minder fluctuaties in je zicht plaatsvinden. Voor visuele therapie moet je een functioneel optometrist in je buurt raadplegen.

      Groeten!
      Michael

  25. Beste Michael,

    Onze zoon van 4,5 jaar wordt door het CLB doorverwezen naar een oogarts. Zijn zicht rechts was minder (ofwel was hij afgeleid), wat zou kunnen wijzen op een lui oog. We wonen in Geraardsbergen. Welke oogarts kan u aanraden (omgeving Zottegem/Ninove/Geraardsbergen/Aalst)? Mocht uit testen van die oogarts blijken dat onze zoon een lui oog heeft, veronderstel ik dat we het beste nog eens een optometrist consulteren? Welke kan u aanbevelen? Of hoe weet ik dat ik bij een degelijk iemand ben terecht gekomen?
    Mijn mama had op 11-jarige leeftijd een oogoperatie omwille van scheelzien. Ze bleef dat probleem echter behouden en liet zich op 58-jarige leeftijd opnieuw opereren. Ikzelf of mijn echtgenoot hebben geen oogproblemen.

    Alvast bedankt voor de info!

    Mvg,

    An

    • Dag An!

      Bedankt voor je vraag. Je doet er goed aan je te informeren op deze cruciale leeftijd waarop kinderen soms door visuele moeilijkheden worden belemmerd in het lezen. Als er een onevenwicht is tussen beide ogen is de kans groot dat hij een zekere mate van lui oog op amblyopie heeft ontwikkeld. Een test zal hier inderdaad uitsluitsel over brengen. Door persoonlijke ervaring in dit veld en door hier veel mee bezig te zijn is mijn vertrouwen in standaardoogartsen wat betreft het detecteren en behandelen van lui oog zeer laag. Oogartsen zullen alleen maar afplakken of opereren dewelke beiden geen optimale methoden zijn. Voor zowel detectie en behandeling is een functioneel optometrist qua methodiek en opleiding beter geplaatst. Jammer genoeg zijn ze nog niet te vinden in elk dorp en zijn ze nogal verspreid over Vlaanderen.

      Ik ken en vertrouw (door persoonlijke ervaring) qua methodiek en aanpak:
      -Sofie De Witte in Zwevegem
      -Benoit Lombaerts in Brussel
      -Myrte Goriens in Kraainem
      -Anne Gorissen in Leuven
      -Kristel Soffers in Broechem

      Die zijn allemaal niet zo bij de deur vanuit Geraardsbergen maar zijn echt de moeite waard om eens te bezoeken als je zoon binoculaire problemen en lui oog heeft. Dit zal een groot verschil maken in zijn verdere neurologische en visuele ontwikkeling als hij effectief een lui oog heeft. Al die mensen zijn officieel opgeleid als functioneel optometrist en ik weet dat ze deftig werken door het te hebben gezien. In België is de kwaliteitscontrole in de visuele sector niet zo optimaal dus dat is mijn maatstaf.

      Ik hoop dat dit je kan helpen!
      Je bent ook van harte welkom in onze FB groep: Vereniging Der Strabismepatiënten. Hier steunen en informeren patienten en ouders elkaar. Ik werk ook aan een andere nog informatievere website.

      Met vriendelijke groet,
      Michael

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>